قوانین

مقررات عمومی شرکتهای حمل ونقل

-رانندگان وسایل باری مختلف باید هر سه ماه یکبار برای معاینه فنی وسایل نقلیه خود به شهربانیس مراجعه وبرگ معاینه فنی دریافت نمایند. برگ معاینه فنی درشیشه جلووسیله نقلیه باری الصاق شود. رانندگی وسائل نقلیه ای که برگ معاینه نداشته باشند ممنوع است.

- تحویل کال از طرف بنگاه بار بری به راننده و بالعکس باید طبق بارنامه ای انجام گیرد که بر طبق مقررات مربوط به صدور بارنامه تنظیم و صادر شده باشد.


- بنگاه های بار بری مکلفند در موعد مقرر کالا را به مقصد برسانند

- در کامیونهای حامل اغنام و احشام منحصر سوار کردنم محافظ روی کامیون بلامانع است.

- بنگاه های بارکش شهری که در تهران تاسیس میشوند بایستی حد اقل دو دستگاه کامیون 2 تن و یا 5 دستگاه وانت 1 تنی ملکی داشته باشند، ولی بنگاه های بارکش تهران که در تاریخ تصویب این آئین نامه اشتغال به کار دارند میتوانند با داشتن 2 دستگاه کامیون 2 تنی و یا 3 دستگاه وانت 1 تنی ملکی به کار خود ادامه دهند.

- بنگاه های بارکش شهری که درشهرستانها تاسیس میشوند باید حد اقل یکدستگاه کامیون 2 تنی یا دو دستگاه کامیون 1 تنی ملکی داشته باشند. بنگاه های بارکش شهرستانها که در تاریخ تصویب این آئین نامه اشتغال به کار دارند میتوانند با داشتن یکدستگاه وانت 1 تنی ملکی به کار خود ادامه دهند.

- بنگاه های بارکش شهری باید توقفگاه متناسب با تعداد بارگش های خود در اخایار داشته باشند.

- هرکس اوراق بارنامه و یا صورت وضعیت مسافریس را جعل و تزویر نماید ویا با علم به مجعول بودن آن استفاده کند،به تشخیص دادگاه صالح بر حسب مورد به مجازات مقرر در موارد (532)،(533) و(535) قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 2/2/1375 محکوم خواهد شد.

- وجوه حاصل از محل اخذ جرایم نقدی موضوع این قانون به حساب خزانه واریز خواهد شد .

- هرشخص غیر مجاز که مبادرت به تهیه و یا استفاده از صورت وضعیت مسافری و یا بارنامه نماید، به حبس از یک ماه تا شش ماه و جزای نقدی از یک میلیون ( 000/000/10 ) ریال تا ده میلیون ریال ( 000/000/100 ) محکوم خواهد شد

- آئین نامه اجرایی در خصوص معافیت از اوراق مذکور در این قانون در مورد حداقل مسافت، حداقل سرنشین و حداقل تناژ توسط وزارتخانه های راه و ترابری، امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید .

- رسیدگی به تخلفان مشروحه در این قانون در دادگاه ها خارج از نوبت به عمل خواهد آمد .

- از تاریخ تصویب این قانون کلیه قوانین و مقررات مغایر لغو می گردد .

نحوه تحویل کالا به راننده ازجانب صاحبان کالا

صاحبان کالا میبایست کالای خود را در بسته بندی مناسب و با تضمین امنیت در طول مسیر تحویل راننده نمایند تا در طول مسیر از خسارات احتمالی جلوگیری گردد.


هنگام تحویل کالا میبایست برگه حواله بارگیری صادرشده ازطرف حمل ونقل رااخذوپس از مطالعه و مطابقت بارنامه با محموله و خواسته های صاحب کالا اجازه خروج به راننده را صادر نماید ، در غیر این صورت شرکت حمل ونقل مسئولیتی در قبال عدم تطابق خواسته های ایشان با بارنامه را ندارد. و همچنین پس از تکمکیل بارگیری میباید بین راننده و صاحب کالا صورتجلسه ای تنظیم و اقلام بارکیری شده را ثبت و تحویل راننده نمایند تا جزئیات محموله در آن قید گردد، این صورتجلسه در سه برگ تنظیم گردد و در محل تخلیه به استناد صورتجلسه همراه بارنامه محموله را تحویل بگیرند.

قرارداد حمل و نقل و مسئوليت متصديان حمل کالا

يکي از عمليات تجاري که در قوانين تجاري از آن ياد شده قرارداد حمل و نقل است. در اين جا به بررسي اين قرارداد و مسئوليت مدني و کيفري متصديان حمل و نقل، حقوق و وظايف ارسال کنندگان کالا مي پردازيم. قبل از هر چيز بايد توجه داشت که قرارداد حمل و نقل تابع مقررات عقد وکالت است و متصدي حمل و نقل کالا مانند وکيل، امين محسوب مي شود و هم چنين ارسال کننده کالا موظف است در قرارداد حمل و نقل به نشاني صحيح گيرنده کالا، محل تحويل کالا، تعداد و ميزان کالا و محتواي بسته بندي ها، مدتي که کالا بايد در آن مدت تحويل داده شود، مسيري را که کالا در آن حمل مي شود و تعيين قيمت اشياي گران بها توجه کند.
هم چنين بايد توجه داشت که خسارت ناشي از تعيين نکردن نکته هاي ياد شده يا تعيين آن ها به غلط متوجه ارسال کننده کالاست. به علاوه ارسال کننده بايد در بسته بندي کالا دقت لازم را به عمل بياورد چرا که خسارت ناشي از انجام ندادن اين کار به عهده اوست، البته در اين حالت اگر عيب بسته بندي کالا معلوم و ظاهر باشد و متصدي حمل و نقل کالا بدون قيد نداشتن مسئوليت کالا را تحويل گرفته باشد، مسئول خسارات وارده خواهد بود. ارسال کننده کالا مي تواند تا زماني که کالا در تصرف متصدي حمل و نقل است آن را با پرداخت هزينه هايي که توسط متصدي حمل و نقل به عمل آمده و نيز خسارات او پس گيرد اما در موارد زير استرداد کالا از سوي ارسال کننده ممکن نخواهد بود: در صورتي که بارنامه توسط ارسال کننده تهيه و به وسيله متصدي حمل و نقل به گيرنده کالا ارسال شده باشد.

در صورتي که متصدي حمل و نقل، رسيدي به ارسال کننده داده و ارسال کننده نتواند آن را پس بدهد. در صورتي که متصدي حمل و نقل به گيرنده کالا اعلام کرده باشد، کالا به مقصد رسيده و بايد آن را تحويل بگيرد اگر بعد از رسيدن کالا به مقصد، گيرنده کالا تحويل آن را درخواست کرده باشد متصدي حمل و نقل بايد طبق دستور گيرنده کالا عمل کند. البته اگر متصدي حمل و نقل رسيدي به فرستنده کالا داده باشد تا زماني که کالا به مقصد نرسيده، مکلف به رعايت دستور گيرنده کالا نخواهد بود مگر اين که رسيد به گيرنده کالا ارائه شده باشد. چنان چه گيرنده کالا آن را قبول نکند و يا اين که هزينه و مطالبه متصدي حمل و نقل را نپردازد، متصدي حمل و نقل بايد مراتب را به اطلاع فرستنده کالا برساند و کالا را به طور موقت نزد خود يا شخص ثالثي به صورت امانت نگهداري کند در هر حال مخارج و هر نقص و عيبي که در کالا به وجود بيايد به عهده ارسال کننده خواهد بود. چنان چه فرستنده يا گيرنده کالا در مدت مناسبي تکليف کالا را معين نکنند، متصدي حمل و نقل مي تواند کالا را با اطلاع دادستان محلي که کالا در آن جا واقع شده يا نماينده او به فروش برساند. اگر متصدي حمل و نقل نتواند ثابت کند که تلف يا گم شدن کالا به علت تقصير فرستنده يا گيرنده کالا بوده يا ناشي از دستوراتي که يکي از آن ها داده است و يا اين که به علت حوادثي بوده که متصدي حمل و نقل کالا نمي توانسته از آن جلوگيري کند مسئول کالاي تلف يا گم شده خواهد بود. البته اگر در قرارداد حمل و نقل براي ميزان خسارت مبلغي کمتر يا بيشتر از قيمت کالا توافق شده باشد، طبق آن عمل مي شود.

هم چنين متصدي حمل و نقل در خصوص خسارت ناشي از تأخير ارائه کالا يا نقص آن مسئوليت دارد و نيز مسئول حوادث و تقصيراتي است که در مدت حمل و نقل به وجود مي آيد. اگر گيرنده کالا ميزان مخارج و هزينه هايي را که متصدي حمل و نقل آن ها بابت کالا مطالبه مي کند، قبول نکند حق گرفتن کالا را ندارد مگر آن که تا پايان اختلاف مبلغ ياد شده را در صندوق دادگستري به امانت بگذارد.

آیین نامه نحوه تکمیل بارنامه توسط شرکتها و موسسات حمل و نقل

بخش اول : مشخصات

1- انواع بارنامه

1-1- بارنامه عمومی: در ماده 2 قانون الزام شرکتها و موسسات ترابری جاده ای در استفاده از صورت وضعیت مسافری و بارنامه تعریف شده و طرح ان به صورت عمده بار و خرده بار میباشد.

2-1- بارنامه اختصاصی : براساس ماده 5 قانون فوق الاشاره مجوز چاپ آن توسط توسط سازمان حمل ونقل و پایانه های کشور صادر میگردد.

تبصره:

شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران بر اساس ماده 5 قانون مذکور مجوز چاپ بارنامه اختصاصی دریافت نموده است.


2- بارنامه عمده بار

1-2- در شش نسخه و در سه برگ سفیدرنگ و بین هر برگ پرفراژی جهت تفکیک نسخه ها از همدیگر وجود دارد. نسخه های اول تا ششم به ترتیب مخصوص

1،وزارت راه و ترابری 2،گیرنده کالا 3، فرستنده کالا 4 ، مخصوص راننده ونسخه های پنجم و ششم مخصوص شرکت یا موسسه حمل ونقل می باشد.

2-2- اندازه هر سه برگ آنبهخ صورت 3/24 سانتیمتر طول و 3/22 سانتیمتر عرض میباشد.

3-2- برگ اول آن از جنس واتر مارک بوده و در خمیر مایه آن نقش جمهوری اسلامی قرار گرفته و الیاف رنگی این برگ در مقابل نور ماوراء بنفش قابل رویت است.

همچنین این برگ درتماس با مواد شیمیائی تغیر رنگ میدهد.

4-2- برگه های دوم و سوم از جنس کاغذ تحریر معمولی میباشد.

5-2- نسخه اول آن دارای نقش معتبر بوده و در نسخه های بعدی در همان قسمت عبارت تمبر 2500ریالی ذکر شده است.

6-2- نوشتار متن آن به رنگ سبر و تمبر آن به رنگ قرمز ، و شماره سریال مندرج در آن قرمز است.

7-2- محل الصاق نقش تمبر روی صفحه اول و در عمق 13 سانتیمتری میباشد.

8-2- شماره سریال آن به فارسی در سمت راست به فاصله یک سانتیمتر از بالا و یک سانتیمتر بعد از پرفراژ پائین میباشد.

9-2- در سطر اول آن مشخصات مربوط به فرستنده کالا ،در سشطر دوم مشخصات مربوط به گیرنده گکالا در سطر سود مشخصات مربوط به راننده ، در سطر چهارم مشخصات مربوط به وسیله نقلیه و در سطر پنجم مشخصات مربوط به بارگیر وسیله نقلیه و در قسمت های بعدی نام محموله ، وزن یا حجچم محموله ، نوع بسته بندی ، مبداء و مقصد بارگیری و تخلیه ، کرایه حمل ، نام شرکت یا موسسه حمل ونقل صادر کننده بارنامه و کسورات قانونی درج شده است.

3- بارنامه خرده بار

3-1- در سه برگ و به رنگ سفید میباشدو در صدر آن عبارت (( بارنامه ویژه حمل خرده بار داخلی )) قید شده است .

3-2- اندازه هر برگ آن بصورت 18 سانتیمتر طول و 5/22 سانتیمتر عرض میباشد.

3-3- برگ اول آن تمبر دار بوده و در برگهای بعدی در قسمت جای تمبر عبارت (( با تمبر 80 ریالی )) ذکر شده است.

3-4- در سطر اول آن نام و نام خانوادگی فرستنده و در سطر دوم آن نام و نام خانوادگی گیردنه کالا و در ذیل سطر دوم قسمتی تحت عنوان مشخصات کالا - دمبداء و مقصد کالا درج شده که در ادامه آن کرایه حمل ، نام شرکت یا موسسه حمل ونقل صادر کننده قید شده است.

3-5- سایر مشخصات آن منند بارنامه عمده بار می باشد.

4- بارنامه شرکت ملی پخش فراورده های نغتی ایران:

4-1- دارای 7برگ بوده و برگ اول آن از جنس کاغذ واتر مارک و به رنگ سفید میباشد.

سایر برگها از جنس کالغذ الوان 30 گرمی (پوسات پیازی) می باشد.

4-2- اندازه هر هفت برگ آن به صورت 18 سانتیمتر طول و 5/22 سانتیمتر عرض میباشد.

4-3- هر هفت برگ دارای یک شماره سریال که به صورت لاتین چاپ شده میباشد.

4-4- در ظهر آن مطالبی در خصوص تعرفه و ... ذکر شده است.



بخش دوم : دستور العمل نحوه تکمیل

1- تعاریف

1-1- کل کرایه حمل : مجموع مبلغ پیشکرایه و پس کرایه منرج در بارنامه بوده و عبارت از وجهی است که از طریق توافق بین صاحب کالا و شرکت یا موسسه حمل ونقل دارای پروانه فعالیت از سازمان متبوع در حمل یک محموله متناسب با ظرفیت بارگیری وسیله نقلیه باربری مورد عمل قرار میگیرد.

1-2- مبلغ پیشکرایه : عبارت است از وجهی از کل کرایه حمل که راننده حسب توافق با موسسه یا شرکت حمل ونقل در مبداء حرکت خود دریافت مینماید.

1-3- باقیمانده کزایه ( پس کرایه ) : عبارت است از وجهی از کل کرایه حمل که راننده آن در مقصد دریسافت میدارد. در صورتی که راننده وجهی در مبداء حرکت تحت عنوان پیشکرایه دریافت ننموده باشد وجه پسکرایه معادل کل کرایه حمل میباشد.

1-4- کارمزد (کمیسیون) : عبارت است از وجهی که شرکت ها و موسسات حمل ونقل کالا بابت صدور بارنامه از مبلغ کل کرایه مندرج در بارنامه از راننده دریافت میدارند.

1-5-4- درصد کارمزد شرکتها و موسسات حمل ونقل در بند 9 شرایط عمومی حمل ونقل جاده ای داخلی کالا یکصدو پنجاه و چهارمین جلسه شورای هماهنگی ترابری کشور ذکر شده است.

1-5- حق بیمه : عبارت است از وجهی که بر مبنای کل کرایه مندرج در بارنامه محاسبه و توسط راننده وسیله نقلیه باربری دارای کد مشخص سازمان بیمه تالمین اجتماعی است به شرکت یا موسسه حمل ونقلا کالا جهت واریز به سازمان مذکور پرداخت میگردد.

روش اخذ وجه از رانندگان در حال تغییرز است که متعاقبا اعلام خواهد شد.

1-6- 3% حق پایانه : عبارت است از وجهی که بر مبنای کل کرایه مندرج در بارنامه توسط شرکت یا موسسه حمل ونقل صادر کننده بارنامه محاسبه و به سازمان متبوع پرداخت میگردد.

1-7- تمامی قسمتهای مختلف بارنامه می بایست به طور دقیق و کامل پر گردد.

1-8- تمامی نسخ بارنامه می بایست همانند همدیگر تکمیل گردد و مغایرتی بین نسخه ها وجود نداشته باشد.

همچنین رویت کلیه مدارک راتننده و اخذ امضاء و اثر انگشت و عکس ازراننده هنگام ثبت بارنامه الزامی میباشد.

مقررات ایمنی رفت و آمد وسایل ترابری در راهها

کلیـــــات:

_ رانندگان وسایل ترابری اعم از باری یا مسافری باید اسناد و مدارک زیر را همیشه به همراه داشته باشند و عندالمطالبه به ماموران پلیس راه و مسئولان دیگر ارائه دهند .


الف - گواهینامه مجاز رانندگی .

ب - کارت مالکیت وسیله ترابری .

ج - بیمه نامه شخص ثالث .

د - برگ معاینه وسیله ترابری .

ه - اسناد حمل مربوط به بار یا مسافرین محمول که به وسیله موسسه ترابری مربوط نتظیم گردیده است .

و - برگ معاینه راننده وسیله نقلیه .

ز - سایر مدارک مورد نیاز طبق آئین نامه و مقررات مربوط .

- رانندگی وسایل نقلیه ترابری عمومی در راه ها فقط به مدت 10 ساعت در شبانه روز مجاز خواهند بود در صورتی که مسافر وسیله ای بیش از 10 ساعت پیش بینی گردد و موسسه وابسته برنامه سفر آن را یکسره تنظیم نموده باشد باید کمکی با وسیله ترابری همراه نمایند .

- موسسات ترابری باید مراقبت نمایند که وسیله نقلیه به ترتیب صحیح و مطابق ظرفیت بارچینی شده و یا دارای مسافر باشد . راننده وسیله نقلیه نیز پس از اطمینان از این موضوع باید اقدام به راندن وسیله نقلیه نماید .

- رانندگانی که با عینک مجاز به راننگی می باشند باید همیشه یک عینک یدکی در وسیله ترابری خود داشته باشند تا چنانچه عینک مورد استفاده در طول سفر شکسته یا مفقود گردد از عینک یدکی استفاده نمایند .

- حد ظرفیت و ابعاد وسیله نقلیه طبق مقرراتی است که به وسیله وزارت راه و ترابری نتظیم گردیده است .

- در صورتی که حمل باری حجیم مستلزم انتخاب وسیله ای بزرگتر از ابغاد مجاز در ماده فوق باشد مراتب از طرف موسسه ترابری به دفتر برنامه ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و ترابری اعلام خواهد شد تا پیش بینی های لازم برای حمل بارهای حجیم به عمل آورده و طبق مقررات عبور و مرور در جاده ها اجازه نامه یا پروانه عبور صادر نمایند .

- در صورتی که وسیله ترابری، باری طویل ( لوله ، تیرآهن ، ماشین های طویل و . . . ) بارگیری نمایند به طوری که مقداری از بار خارج از وسیله ترابری قرار گرفته باشد باید در انتهای بار علاوه بر پرچم قرمز که به قطع 50 * 50 سانتیمتر خواهد بود چراغهای چشمک زن مخصوص تعبیه گردد. به طوری که انتهای بار برای رانندگان وسائل ترابری عقبی که قصد سبقت گرفتن دارند کاملا قابل وریت و مشخص باشند .

لوله اگزوز در وسایل ترابری باری سنگین و تریلی ها باید بطور سربالا کار گذاشته باشد و تا بالای طاق کابین راننده ادامه داشته باشد.تا دود حاصله از سوخت موتور اختلالی در دید وسایل ترابری که قصد سبقت دارند ایجاد نکند . وسایل ترابری دیگر باید از قرار دادن اگزوز به طرف چپ وسیله ترابری خودداری نمایند تا دود آنها در راه پراکنده نشود .

( اجرای این ماده با نظر متخصصین فن خواهد بود.)

... در زمستان و هوای سرد وسایل ترابری باید به زنجیر چرخ و لاستیک یخشکن و همچنین سایروسایل ایمنی مجهز بوده و در مواقع لازم از آنها استفاده نماید.


_ یدک کشی :


الف- یدک کشی یعنی انتقال وسیله ترابری آسیب دیده ای که با قوه محرکه خود قادر به حرکت نباشد با وسیله ترابری دیگر .

ب - هیچ وسیله ترابری دیگر نمیتواند در یک زمان بیش از یک وسیله ترابری آسیب دیده را یدک بکشد .

ج - وسیله ترابری آسیب دیده باید دارای سیستم فرمان و ترمز کاملا سالم باشد.

د- وسیله ترابری آسیب دیده باید در جریان یدک کشی دارای راننده مستقل باشد و حرکت آن را با وسیله ترابری کشنده هماهنگ باشد.

ه- وسیله ترابری کشنده باید دارای قدرت کافی برای کشیدن وسیله ترابری اسیب دیده باشد.

و- وسیله ترابری آسیب دیده باید با طناب سیمی محکم (سیم بکسل) و یا بکسلهای ثابت به وسیله ترابری کشنده بسته شده باشد.

ز- عمل یدک کشی باید در ساعات مجاز انجام شود.

ح- وسایل ترابری مسافربری که دارای مسافر است نمیتواند وسیله آسیب دیده را یدک بکشد اگرچه وسسیله ترابری آسیب دیده خراب یا میزان آن هم به هم خورد و یا اینکه دارای سیستم ترمز و فرمان ناقص باشد وسیله کشنده باید به جرثقیل مجهز بوده و وسیله ترابری آسیب دیده را در حالی که محور آن از زمین بلند است با خود بکشد.



حوادث رانندگی :



- راننده یا رانندگان وسایل ترابری موظفند در صورت بروز حادثه رانندگی مراتب را با اولین پاسگاه انتضامی اطلاع دهند.

- ماموریا مامورین مسئول که برای رسیدگی به حادثهخ به محل اعزام میشوند پس از معاینه محل و وضع حادثه گزارشی حاوی نکات زیر برای ارجاع به مقامات قضائی تهیه خواهند نمود:

الف - تاریخ و ساعت وقوع حادثه .

ب - محل وقوع حادثه .

ج - نوع و سیستم وسائل ترابری متصادم و صدمه دیده و شماره آنها

د - تعداد مقتولین و مجروحین .

ه - تخمین خسارت وارده به وسیله یا وسایل ترابری .

و - شرح مختصری از حادثه .

ز - شماره گواهینامه و نشانی دقیق راننده یا راندگان وسایل متصادم و صدمه دیده.

ح - تهیه کروکی صحنه تصادف .

ط - نام مامور یا مامورین تهیه گزارش و نظریه انها .

تبصره :

پلیس راه ژاندارمری کشور .. و سایر مقامات ذیربط اوراق چاپی مخصوص حاوی مطالب فوق را تهیه نموده و در اختیار مامورین مربوط خواهد گذاشت .

گزارش حادثه در 4 نسخه تهیه خواهد شد که نسخه اول آن در اختیار مقامات قضائی گذاشته میشود، نسخه های دوم و سوم به ترتیب در مرکز فرماندهی پلیس را ه و پاسگاه مربوطه نگاهداری شده و بالاخره نسخه چهارم برای مزارت راه و ترابری ( دبیرخانه شورای هماهنگی ترابری کشور ) ارسال خواهد شد. این اوراق دارای شماره مسلسل خواهد بود و اوراق باطل شده برای مقامات قضائی ارسال خواهد شد .



معاینه و نگهداری وسایل ترابری جاده ای داخلی :



وسایل ترابری برای رفت و آمد در راه ها باید از هر حیث سالم باشند و هیچگونه نقص فنی به خصوص در موارد زیر نداشته باشند.

الف - سیستم ترمزها .

ب - سیستم فرمان .

ج - سیستم اتصال در موارد تریلی .

د - سیستم روشنائی .

ه - لاستیک ها

ز - بوق

ح - برف پاک کن

تبصره :

وسایل ترابری عمومی بایستی دارای آئینه دید عقب و کپسول آتشنشانی باشند.

راننده وسیله ترابری باید مراقب نماید وسیله ای را که برای سفر دراختیار دارد از هر جهت به خصوص از جهات یاد شده در ماده قبل بی عیب و نقص باشد .

مسسول تعمیرگاه موسسه ( موضوع ماده 26 و 27 این آئین نامه ) نیز باید قبل ازحرکت وسیله ترابری، ان را معاینه نموده و قابلیت آن را برای سفر پیش بینی شده تایید نماید .

دارندگان وسایل ترابری باید وسایل ترابری خود را در مورد مقرر در فصل چهارم آئین نامه راهنمایی و رانندگی مصوب 18 اردیبهشت ماه 1357 برای معاینه در اختیار مقامات مربوط گذاشته و مقامات فصل مذکور را از هر جهت رعایت نمایند .



پارکینگ :




وسایل ترابری که در راه ها نقص فنی پیدا کرده یا به جهتی مجبور به توقف می گردند باید در توقفگاه هایی که در راه ها احداث گردیده است پارک شوند .

در صورتی که نقص فنی وسیله ترابری به ترتیبی باشد که نتوان آن را تا توقفگاه هدایت نمود راننده باید وسیله ترابری را درمنتهی الیه دست راست شانه شاهراه پارک نموده و علاوه بر قراردادن مثلث شبرنگ در فواصل معینی نسبت به استقرار چراغ های چشمک زن که برای این منظور به کار میرود اقدام نماید.

چنانچه در نتیجه عدم رعایت ماده فوق حادثه ای منجر به قتل یا جرح یا خسارت برای وسایل ترابری پیش آید راننده وسیله ترابری پارک شده به تناسب تقصیری که در به وجود آمدن حاثه داشته است مقصر شناخته خواهد شد .

پارک وسیله ترابری در پیچ ها و تقاطی که مانع دید وسیله ترابری دیگر گردد و همچنین داخل تونل ها به کلی ممنوع است .

مقررات ایمنی و رفت و آمد رانندگان شرکتها و موسسات حمل ونقل

رانندگانی که در سطح حمل ونقل کالا مشغول به فعالیت میباشند جهت اخذ مجوز برای رانندگی میبایبست مراحل ذیل را گذرانده باشند که مختصرا به آن اشاره میگردد.

1- راننده : کلیه اشخاصی که مطابق آنین نامه راهنمائی و رانندگی مجاز به رانندگی با وسیله نقلیه عمومی باری و مسافری میباشند.

2- دفترچه کار( برگ فعالیت): دفترچه یا برگه ای که مطابق ضوابط مندرج در این دستورالعمل به عنوان مجوز فعالیت رانندگان در بخش حمل و نقل عمومی بین شهری صادر گردیده و به منزله شناسنامه فعالیت راننده میباشد. این دفترچه یا برگه ممکن است به صورت الکترونیکی باشد و در هر صورت در این دستورالعمل از آن به عنوان (دفترچه کار) نام برده میشود.

3- فرم شناسائی رانندگان: فرمی است خاص درج خلاصه اطلاعات مربوط به رانندگان ( مندرج در بند 1 در بخش حمل ونقل عمومی بین شهری.


صدور دفترچه کار

شرایط مربوط به صدور دفترچه کار راننده به شرح ذیل میباشد

1- داشتن حد اقل 23 سال و حد اکثر 66 سال سن .

2- داشتن گواهینامه معتبر رانندگی متناسب با نوع وسیله نقلیه مورد استفاده و مشروطی بر اینکه یک سال تمام از تاریخ صدور گواهینامه متقاضی گذشته باشد. در صورت نیاز اصالت گواهینامه بایستی از اداره راهنماتئی و رانندگی محل صدور استعلام شود.

3- دارا بودن حد اقل مدرک تحصیلی سوم راهنمائی.

4- دارا بودن کارت صحت سلامت و جسمی و روحی از مراجع ذیصلاح بهداشتی و درمانی کشور.

5- داشتن تابعیت ایرانی.

6- گذراندن دوره های عمومی آموزشی کگوتاه مدت مطابق ضوابط سازمان که متعاقباٌ اغلام خواهد شد.

7- عدم سوء پیشینه موثر کیفری و نداشتن ممنوعیت قانونی برای رانندگی بات وسیله نقلیه مربوط.

تبصره:

1- اتباء خارجی در صورت داشتن پروانه کار معتبر از سوی وزارت کار و امور اجتماعی و احراز سایر شرایط ماده 2 میتوانند درخواست صدور دفترچه کار نمایند. بدیهی است مدت اعتبار دفترچه کار صادره نبایستی بیشتر از مدت اعتبار پروانه کار باشد.

2- فهرست رانندگان محروم از راننگی بایستی از طرف پلیس راه به سازمان حمل ونقل و پایانه های استان اعلام گردد بدیهی است که درصورت عدم اعلام پلیس را فرض بر عدم محرومیت راننده گذاشته خواهد شد.

3- صدور دفترچه کار برای افراد بازنشسته ممنوع میباشد.

مدارک مورد نیاز جهت صدور دفترچه کار عبارت است از :

1- ارایه درخواست کتبی مبنی بر تقاضای صدور دفترچه کار فعالیت در یکی از دو بخش باری یا مسافری به همراه نشانی و شماره تلفن محل سکونت متقاضی .

2- تصویر کلیه صفحات شناسنامه ، گواهینامه رانندگی معتبر ، مدرک تحصیلی و کارت صحت و سلامت جسمی و روحی .

3- تصویر کارت پایان خدمت سربازی یا معافیت دائم برای متقاضیان ذکور ( مطابق قانون خدمت وظیفه عمومی 1364)

4- دو قطعه عکس 4×3 تمام رخ مربوط به یکسال اخیر .

5- اصل و تصویر فیش واریزی مربوط به صدور دفترچه کار به حساب مربوطه.

6- ارایه گواهینامه معتبر از مراجع مورد تائید سازمان مبنی بر اتمام دورهع آموزشی که ظوابط آن متعاقبا اعلام خواهد شد.

7- ارایه گواهی یا معرفی نامه ممهور به مهر سازمان تامین اجتماعی .

8- ارایه گواهی عدم سوء پیشینه موثر کیفری .

9- ارایه معرفی نامه از انجمن های صنفی رانندگان بار یا مسافر در شهرستان و یا استان مربوطه و در صورت عدم وجود انجمن از کانون ذیربط.

آئین نامه حمل ونقل مواد خطرناک

-مواد خطرناک موضوع بحث عبارتند از : مواد منفجره ، آتشزا ، سمی ، سوزان ( اسیدها و مواد مشابه ) ، گازهای قابل اشتعال ( به صورت گاز یا مایع ) ، مواد رادیواکتیویته و به طور کلی موادی که ذاتا خطرزا باشند.

- حمل مواد خطرناک در وسایل ترابری عمومی در صورتی مجاز خواهد بود که شرایط ایمنی در وسایل مذکور رعایت شده باشد و یا محموله در وسیله دربست حمل گردد.


- موسسات ترابری موظفندعلامت مخصوص موادخطرناک راکه درمـاده آتــی مــعرفی میــگردد در 4 قطعه به ابعاد 40

در60 سانتیمتر تهیه نموده و در 4 طرف وسیله نقلیه ترابری حامل نصب نمایند.

- علائم مواد خطرناک همان علائمی است که در موافقتنامه حمل ونقل بین المللی کالاهای خطرناک پیش بینی شده و به شکل و شرح پیوست میباشند.

- موسسات ترابری همچنان مکلفند سیستم مقابله با خطرات ناشی از حمل مواد خطرناک را که به تائید مقامات صلاحیتدار رسیده باشد در وسیله ترابری حامل تعبیه نمایند.

- در صورتی که مقامات انتضامی کشور لازم بدانند به موسسه ترابری توصیه خواهد شد که علاوه بر راننده و کمک راننده نماینده ای از طرف موسسه مذبور که با مواد خطرناک محمول و روش مقابله خطرات احتمالی آن آشنا باشد بدرقه وسیله ترابری حامل مواد خطرناک باشد.

- درصورتی که وسیله ترابری حامل دو نوع از مواد خطرناک باشد باید علائم و توصیه های مربوط به هر دو نوع از مواد خطرناک به کار برده شود.

- در صورت لزوم وزارت راه و ترابری نقشه مسیری را که وسیله ترابری حامل ماده خطرناک برای رسیدن به مقصد باید طی کند و توقفهای غیر اظطراری بین راه در آن پیش بینی شده است برای تحویل به راننده در اختیار موسسه ترابری خواهد گذاشت و راننده مکلف است وسیله ترابری را در مسیر تعیین شده هدایت کند. در نقشه مورد بحث سعی خواهد شد که وسیله ترابری حتی المقدور از نقاط کم جمعیت و احیانا از جاده های کمربندی شهرهاعبورداده شود وتوقفهای بین راه دورازوسایل ترابری دیگرومحل های امن وخلوت انجام گیرد.

- درمواقعی که راننده وسیله ترابری مواد خطرناک اضطراراٌ مجبور به توقف میشود باید وسیله ترابری را حتی المقدورمنتهی الیه دست راست جاده درمحوطه بازدوراز پل ها و تونل ها وتاسیسات رفاهی بین راه متوقف نماید.

- درتوقفهای بین راه وتوقثفهای اضطراری باید همیشه یک نفراز سه نفر ، راننده ، کمک راننده ، یا نماینده موسسه ترابری دروسیله ترابری یا اطراف آن باقی مانده و از آن مراقبت نمایند.

- در مورد سوخت گیری وسایل ترابری حامل مواد خطرناک نکات زیر باید رعایت شود :

1- سوختگیری حتی الامکان در پمپ هائی که دورازآبادی بوده ودرنقاط کم جمعیت قراردارد انجام گیرد.

2- وسیله ترابری دیگری در جلوی یا عقب وسیله ترابری حامل مواد خطرناک مشغول سوختگیری یا در انتظار سوخت نباشد .

3- موتور وسیله ترابری مواد خطرناک باید خاموش باشد.

4- راننده ، کمک راننده و یا نماینده موسسه ترابری از وسیله حامل دور نشوند.

- درصورتی که وسیله ترابری مواد خطرناک نقص فنی پیدا کند به طوری نتوان آنرادرمحل ویادرفرصت مناسب تعمیر نمود راننده باید مراتب را به موسسه ترابری وابسته اطلاع دهد تا موسسه ترابری وسیله دیگری را برای تحویل گرفتن مواد خطرناک از وسیله ترابری حامل اعزام نماید.

آئین نامه لغو پروانه فعالیت و تعطیلی شرکت های حمل ونقل مصوب 05-08-1378

ماده 1- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای موظفند علاوه بر رعایت شرایط و ضوابط تاسیس و بهره برداری ، مصوب شورای عـالـی همـاهنگی ترابری کشور ، پس از دریافت پروانه فعالیت موارد ذیل را رعایت کنند:

- کلیه شرایط و ضوابط مربوط به تاسیسات و تجهیزات مورد نیاز و در صورت استقرار در پایانه ، تمدید قرارداد بهره برداری .

- اقدام لازم جهت تجدید پروانه فعالیت بر اساس شرایط تاسیس و بهره برداری.

- رعایت محدوده جغرافیائی محل فعالیت بر اساس ضوابط تاسیس و بهره برداری .


ماده 2- شرکتها و موسسات حمل ونقل جاده ای بایستی دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از سازمان حمل ونقل و پایانه های کشور باشند ، در غیر این صورت نیروی انتضامی با اعلام سازمان مذکور از ادامه فعالیت آنها جلوگیری خواهد کرد.

ماده 3- شرکتها و موسسات حمل ونقل جاده ای باید رانندگان وسایط نقلیه مربوط را ملزم به داشتن مدارک زیر کنند و از تحویل مسافر و بار و صدور بارنامه و صورت وضعیت مسافری جهت وسایط نقلیه ای که رانندگان آن فاقد مدارک مذبوز باشند خودداری نمایند. :

1- گواهینامه بیمه اجباری شخص ثالث .

2- کارت شناسائی عکسدار راننده که از طرف سازمان حمل ونقل و پایانه های کشور تهیه و تنظیم میشود.

3- کارت وابستگی وسیله نقلیه به یکی از موسسات و شرکتهای حمل ونقل بار ومسافر.

4- گواهینامه رانندگی متناسب .

5- کارت صحت و سلامت جسمی و روحی از مراجع ذیربط.

ماده 4- شرکتها و موسسات حمل ونقل جاده ای باید از دادن مسافر و تحویل بار و صدور بارنامه صورت وضعیت مسافری جهت وسیله نقلیه ای که به وسایل ایمنی زیر مجهز نباشند خودداری نمایند :

1- جعبه کمکهای اولیه درمانی .

2- علائم ایمکنی مورد نیاز ، از جمله مثلث شبرنگ.

3- کارت معاینه فنی .

4- کپسول آتشنشانی .

5- دستگاه سنجش سرعت و زمان.(تاخوگراف) بدون نقص فنی.

6- زنجیر چرخ در مورد لازم.

7- لاستیکهای آجدار قابل قفبول .

تبصره :

به کار گیری وسایط نقلیه که کارت انان با وضعیت فعلی وسیله نقلیه مغایرت دارد ممنوع است.

ماده 5- شرکتها و موسسات حمل ونقل جاده ای باید فقط جهت وسایط نقلیه ای بارنامه ویا صورت وضعیت مسافری صادر نمایند که از هر حیث سالم باشند و هیچگونه نقص فنی در سیستم ترمزها ، فرمان ، اتصال در مورد تریلی ها ، روشنائی ف بوق ، لرف پاک کن و وسایط گرمایشی و سرمایشی مناسب نداشته باشند.

تبصره :

1- شرکتها و موسسات حمل ونقل موضوع این ائین نامه باید فردی را به عنوان مدیر یا مسئول فنی تعیین نمایند تا قبل از حرکت وسیله نفلیه را معاینه و قابلیت آنرا برای سفر پیشبینی نمایند.

2- به کار گرفتن لاستیکها بزرگتر از حد استاندارد کارخانه و اتوبوسهای مسافری که باعث افزایش سرعت وسیله نقلیه و عدم ثبت آن در دستگاه سرعت سنج میشود ممنوع است.

ماده 6- هرگاه تصادف وسیله نقلیه عمومی حامل کالا یا مسافر در طول مسیر مبداء - مقصد ، منجر به قتل یا جرح میشود که ناشی از تقصی راننده وسیله نقلیه یا به کار گرفتن راننده فاقد صلاحیت یا عدم مهار مناسب محموله و یا وجود نقص فنی مستمر در وسیله نقلیه باشد ، شرکت یا موسسه حمل ونقل صادر کننده بارنامه و صورت وضعیت مسئول و مشمول مقررات این آئین نامه میباشد.

ماده 7 - راننده اتوبوس و مینی بوس بیش از 8 ساعت در یک شبانه روز برای هر راننده ممنوع است، شرکت ها و موسسات حمل نقل مسافر مکلفند برای هر مسافرت هایی که مستلزم پیش از هشت ساعت رانندگی با سرعت مجاز در یک شبانه روز است، راننده کمکی پیش بینی نمایند .

ماده 8 - حمل مواد محترقه، منفجره ، جنازه ، احشام ، مواد فاسد شدنی و اشیائی که مخل آسایش مسافران یا مانی نظافت و بهداشت عمومی میباشد ف با وسایط نقلیه مسافری ممنوع میباشد. شرکتها و موسسات حمل ونقل مسافر باید در صدور صورت وضعیت مسافری جهت وسایل نقلیه مسافری ،این نکات را رعایت نمایند و در صورت تخلف ، مشمول مقررات این آئین نامه میباشند.

ماده 9ــ شرکتها و موسسات حمل ونقل مسافری مکلف به رعایت ضوابط وزارت راه و ترابری ، مربوط به حمل ونقل مسافر در مورد نرخ های مصوب ، نحوه صدور بلیط ،سرویس دهی ، نحوه سوار و پیاده نمودن مسافر و چگونگی حرکت و توقف وسیله نقلیه میباشند و در صورت تخلف مشمول مقررات این آئین نامه خواهند بود .

ماده 10 ــ اخذ هر گونه وجهی توسط شرکتها و موسسات حمل ونقل غیر از حق کمیسیون (کارمزد) و کرایه حمل حسب مورد از بلیط وصورت وضعیت مسافری و بارنامه از رانندگان و مسافران و صاحبان کالا ممنوع میباشد.

ماده 11 ــ شرکت ها و موسسات حمل ونقل کالا موظفند شرایط عمومیس حمل کالا و ضوابط حمل مواد خطرناک مصوب شورای عالی هماهنگی ترابری کشور و مقررات وزارت راه و ترابری در مورد حمل بار در راه های کشور و نحوه جابجائی کالاهای خارج از ابعاد استاندارد حمل ونقل ( محمولات ویژه یا ترافیکی ) را دقیقا رعایت نمایندو در صورت تخلف مشمول مقررات این آئین نامه میباشند.

ماده 12 ــ رسیدگی به تخلفات شرکتها و موسسات حمل ونقل جاده ای در خصوص عدم رعایت مفاد و شرایط این آئین نامه بر عهده کمیسیونی مرکب از 3 نفر از افراد ذیصلاح به انتخاب ریئس سازمان است.

ماده 13 - درصورت وقوع تخلف و عدم رعایت مقررات ، توسط کمیسیون موضوع ماده (12) بر اساس اسناد و مدارک مربوط و در صورت لزوم با دعوت از مدیر شرکت یا موسسه حمل ونقل ذی ربط و با توجه به اهمیت تخلف به ویژه تاخیر آن در وقوع سوانح و تصادفات رانندگی و ملاحظه عمد یا قصور و تکرار دفعات تخلف ، شرکت یا موسسه حمل ونقل متخلف ، براساس نوع تخلف ، به تناسب از یک سال لغو پروانه و تعطیل میشوند .

تبصره 1 - در صورت تکرار تخلف ، پروانه فعالیت موسسه متخلف به صورت دائم لغو خواهد شد .

تبصره 2 - پس از لغو پروانه فعالیت ، نیروی انتظامی موظف است با اعلام سازمان مذکور نسبت به تعطیلی موسسه یا شرکت حمل ونقل متخلف در مدت لغو پروانه فعالیت و یا به صورت دائم ( در صورت لغو دائم ) اقدام نماید .

ماده 14 - به منظور کشف تخلفات و تهیه گزارش لازم در مورد عدم رعایت مقررات این آئین نامه توسط شرکت ها و موسسات حمل ونقل سازمان حمل ونقل و پایانه های کشور می تواند تحقیقات لازم را به عمل آورده و شرکت ها و موسسات حمل ونقل مکلف به همکاری با سازمان مزبور میباشند .

قانون مجازات عاملین متخلف در امر حمل ونقل کالا مصوب 23-01-1367

ماده 1 - متصدی شرکت ها موسسات، بنگاههای حمل و نقل و رانندگانی که مسئول حمل کالا به مقصد می باشند چنانچه عمداً آن را به مقصد نرسانند علاوه بر جبران خسارت وارده به صاحب کالا ( درمثلی مثل و در قیمتی قیمت ) به حبس از 2 تا 5 سال جریمه نقدی معادل 10 تا 20 برابر قیمت کالا محکوم میشوند و در صورت تکرار جرم مذکور به حداکثر مجازات فوق محکوم خواهند شد .



ماده 2 - هر کس اموال و کالاهای مذکور در ماده فوق را با علم و اطلاع تحصیل یا مخفی یا قبول نموده و یا مورد معامله و یا مورد استفاده دیگری قرار دهد و یا با آن موسسه یا شرکت یا بنگاه و راننده به هر نحو همکاری نماید به حبس از شش ماه تا سه سال و جبران خسارت وارده به صاحب کالا محکوم می شود در صورتی که متهم معمله اموال مزبور را حرفه خود قرار داده و با مرتکب تکرار جرم مزبور شده باشد به حداکثر مجازات مقرر در این ماده ضمن جبران خسارت وارده به صاحب مال محکوم می شود .



ماده 3 - هر کس تمام یا قسمتی از کالاهای یاد شده در ماده یک را در حین حمل ونقل سرقت نماید هرگاه سرقت جامع شرایط حد محارب یا سرقت نباشد به حبس ار 2 تا 5 سال و جبران خسارت وارده به صاحب کالا محکوم می شود . تبصره : رعایت امکانات و شرایط خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تاًدیب در موارد فوق الزامی است .

ماده 4 - در صورت وجود عین کالا در مورد فوق کالای مزبور باید به صاحبش مسترد گردد .

ماده 5 - چنانچه متهم برای اولین بار مرتکب یکی از اعمال مذکور در موارد فوق شده باشد و دادستان ئر موارد غیر مهم تشخیص دهد با وعظ یا توبیخ با تهدید یا اخذ تعهدیا اخذ تاًدیب خواهد شد با اعمال یکی از موارد تاًدیب فوق پرونده را ضمن انعکاس به وزادت راه بایگانی می نماید، دادگاه نیز در صورت طرح پرونده در دادگاه حق اعمال مراتب بالا را به تشخیص خود دارد .